W środę 5 marca 2008 r. otwarto wystawę "Śladami Czyngis-chana". Mongolia w kolekcji Wojciecha Tomasza Biernawskiego. Prezentowane na wystawie zbiory są pokłosiem wypraw do Mongolii, które Wojciech Tomasz Biernawski odbył w 1976 i 2004 roku.

	Nóż

	Miseczka do herbaty

Wśród eksponatów znajdują się przedmioty codziennego użytku, odzież, tkaniny, w tym wojłoki do okrywania ścian jurty, pojemnik i miseczki do herbaty, a także miseczki do picia kumysu-ulubionego napoju Mongołów, wyprodukowanego ze sfermentowanego kobylego mleka. Na ekspozycji pokazano również zbiór oporządzenia jeździeckiego używanego przez Mongołów i przedmiotów związanych z ich głównym zajęciem, czyli pasterstwem i hodowlą koni. W tej grupie znajdują się ogłowia końskie, siodła, strzemiona, arkany. Interesującym zabytkiem jest tu urga: wykonany z kija i rzemieni przyrząd do łapania koni. Wśród prezentowanych przedmiotów znajdują się także wykonane tradycyjną metodą łuki refleksyjne, charakterystyczna broń Mongołów.

	Kapciuch do tytoniu        z przyborami

Znajdujące się na wystawie fotografie wykonane zostały przez Wojciecha T. Biernawskiego podczas zdjęć do filmu poświęconego twórcy mongolskiego imperium Czyngis-chanowi (Temudżyn, ur. pomiędzy 1152 a 1167 r., zmarł 18 VIII 1227 r.). Film zrealizowany został przez telewizję BBC, a jej reżyserem był Edward Bazalgette, natomiast stroje zaprojektował W.T. Biernawski. Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do oglądania wystawy w Bramie Człuchowskiej . Jest to wyjątkowa okazja do poznania ciekawej kultury Mongolskiej i poszerzenia swojej wiedzy na temat tego kraju i jego specyfiki. Wystawa czynna od marca do maja 2008 r.
Wojciech Tomasz Biernawski - absolwent Wydziału Etnografii na Uniwersytecie Warszawskim. Był jednym z założycieli Studenckiego Klubu Jeździeckiego w Warszawie. Po ukończeniu studiów pracował w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie. W tym czasie przebywał również w Stanach Zjednoczonych, gdzie gromadził materiały do rozprawy doktorskiej poświęconej Indianom Ameryki Północnej. Podczas pobytu w USA pracował także jako zawodowy jeździec i instruktor jazdy konnej. Od 2003 do 2007 roku pełnił funkcje wiceprezesa Stowarzyszenia "W damskim siodle". W 1969 roku wystąpił w scenach konnych filmu "Pan Wołodyjowski". Następnie, w roku 1973 zajmował się przygotowaniem koni i jeźdźców na planie filmu "Hubal" w reżyserii Bohdana Poręby. Uczestniczył przy produkcji kilkudziesięciu filmów, wśród nich warto wymienić: "Gniazdo" (1974), "Królowa Bona" (1980), "Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny" (1982), 'Wierna rzeka"(1983), "Przyłbice i kaptury' (1985), "Lista Schindlera"(1993), "Ogniem i mieczem" (1999), "Stara baśń" (2003), "Szatan z siódmej klasy' (2006).

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Od 9 maja w Galerii Współczesnej Sztuki Polskiej – Baszta Kurza Stopa podziwiać można wystawę pn.: SIGNUM TEMPORIS. Sztuka włókna w twórczości Ewy Marii Poradowskiej – Werszler. Mottem wystawy są słowa z Tryptyku Rzymskiego Jana Pawła II „zatrzymaj się, to przemijanie ma sens”. Honorowy patronat nad tym wydarzeniem objął Marszałek Województwa Pomorskiego - Jan Kozłowski.

EWA MARIA PORADOWSKA - WERSZLER
Profesor UAM WPA Kalisz, ASP Studium Podyplomowe, Wrocław
Zajmuje się tkaniną klasyczną i eksperymentalną, papierem ręcznie przetwarzanym oraz techniką pastelu.
1961 – 1967 - studia w PWSSP we Wrocławiu na Wydz. Architektury Wnętrz, dyplom 1967 r.

1972 - założycielka Grupy Tkactwa Artystycznego „10xTAK” we Wrocławiu

1974 - inicjatorka i kurator Międzynarodowego Sympozjum Sztuki Włókna „WT – Kowary”

1978 - założycielka i opiekunka Galerii Tkackiej „Na Jatkach” we Wrocławiu

1990 - wykładowca w ASP w Norymberdze na temat: „Polska tkanina dziś”, na zaproszenie rektora prof. dr Rainera Backa

1992 – 1996 - inicjatorka międzynarodowego Biennale „Małe Formy Tkackie”, Jelenia Góra

1992 – 2001 - współtwórca z prof. Hannsem Herpichem (ASP Nürnberg) europejskiej wystawy pn. FLEXIBLE Pan European Art w Niemczech, Holandii, Anglii, Austrii i w Polsce (juror, doradca artystyczny i kurator ekspozycji polskiej)

- Podróże studyjne do Izraela, Brazylii i Chile

- Prezes Fundacji na rzecz Rozwoju Wrocławskiej Tkaniny Artystycznej

- Członek Rady Programowej Międzynarodowego Triennale Tkaniny w Łodzi. Prace w licznych muzeach i kolekcjach europejskich min.: Muzeum Watykańskie, Raiffeneisenhof Bildungszentrum - Graz, Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Galerie „AM-DAMM” - Dresden, Centralne Muzeum Morskie „Dar Pomorza”, Art. Gallery of Szombathely, Galeria Artemision - Görlitz.

Laureatka Nagrody Ministra Kultury za całokształt twórczości. Udział w 50 wystawach indywidualnych, m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Łodzi, Nürnberg, Londynie i Pradze, oraz w ponad 280 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą.

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------

	Ks. Jarosław Kaźmierczak

Używane na przestrzeni wieków rozmaite gatunki pieniądza stanowią nieodłączny element historii miast. Zachowane pod postacią monet lub wymieniane w źródłach rachunkowych, doskonale obrazują gospodarczą stronę życia miasta i jego kontakty handlowe. Ukryte „skarby” mieszkańców miast oraz monety zgubione przez nieprzyjacielskie wojska odzwierciedlać mogą wojenne niepokoje. Najstarsza wzmianka pisana, dotycząca używanych w Chojnicach pieniędzy, znajduje się w przywileju lokacyjnym miastaz 1360 roku. W tymże dokumencie wymienione zostały fenigi pruskie, w których miasto zobowiązane było płacić coroczny czynsz. Fenig, pod postacią jednostronnie bitej monety zwanej brakteatem, był jedynym pieniądzem bitym w mennicach Zakonu, aż do reform wielkiego mistrza Winrycha von Kniprode. W ich następstwie, ok. 1360 roku, wprowadzono do obrotu półskojce i kwartniki, a ok. roku 1380 szelągi. Kwartniki i szelągi wymienione zostały w, pochodzącym ze schyłku XIV wieku, regulaminie chojnickiego Bractwa Strzeleckiego. 

Pierwszy odnotowany skarb monet Zakonu znaleziony został w Chojnicach ok. 1905 roku. W jego skład wchodziło 1180 szelągów, emitowanych w okresie panowania Michała Küchmeistra von Sternberg, Pawła von Russdorf i Konrada von Erlichshausen. Niewielką część skarbu przekazano do Towarzystwa Starożytniczego w Grudziądzu, resztę natomiast do Historycznego Towarzystwa Odnowy Malborka. Kolejne monety Zakonu odkryto w 1990 roku przy ulicy Wysokiej. Skarb składał się ze 161 monet, pośród których, oprócz emisji krzyżackich, znalazły się brakteaty i szelągi Kazimierza Jagiellończyka oraz brakteaty śląskie. Krzyżacki brakteat z XV wieku znaleziono także podczas prac archeologicznych na Starym Rynku w 2000 roku. Natomiast podczas prac prowadzonych w krypcie kościoła pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela w 2005 roku, przy odkrytych pochówkach znaleziono dwa brakteaty krzyżackie, które wybite zostały w I poł. XIV wieku. 

W okresie od początku XVI wieku aż do rozbiorów w obiegu dominują emisje mennic pomorskich i koronnych. Ale rodzima moneta, jak pokazują znaleziska, nie stanowiła tu wyłączności. W roku 1911, w trakcie karczunku drzew w parku miejskim, odkryto skarb składający się z 83 monet pruskich i austriackich, wybitych w latach 1755-1862. Kilka lat później ,w 1917 roku, podczas przebudowy murów miejskich, w jednym z otworów strzelniczych odkryto skarb, w skład którego wchodziło 576 monet z lat 1622-1716. Oprócz emisji Zygmunta III Wazy, Jana Kazimierza i Jana III Sobieskiego znalazły się tu monety Austrii, Węgier, Prus, księstw Saksonii, Styrii, Tyrolu. W skarbie znajdowały się także monety biskupa Karola II von Lichtenstein z mennicy w Ołomuńcu, krajcary abpa Maksymiliana Gandolfa, wybite w Salzburgu oraz krajcary ostatniego Piasta z linii legnicko-brzeskiej, Jerzego Wilhelma. 
Kolejny skarb, którego wagę szacowano na 3 kg, a składający się ze srebrnych monet Jana Kazimierza, odkryto w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia podczas prac ziemnych przy ulicy Strzeleckiej. 

Niezwykle interesującym odkryciem był skarb monet odnaleziony w trakcie, wspomnianych już, badań na Starym Rynku. W naczyniu odkrytym w pomieszczeniu dawnego warsztatu rzemieślniczego znajdowało się łącznie 28 monet, w tym jedna moneta antyczna, monety Zygmunta III Wazy i Jana Kazimierza, szwedzkie emisje królowej Krystyny i Karola X Gustawa, szeląg elbląski oraz dwie monety fałszywe. 

Przedstawiony przegląd odkryć z pewnością jest niepełny. Odnotowuje tylko te znaleziska, które szczęśliwym zbiegiem okoliczności udało się zbadać i opisać. Poza zasięgiem badaczy pozostają zapewne dziesiątki pojedynczych znalezisk z różnych epok, a być może i odkrytych skarbów.
Czas zaborów stanowi okres dominacji monety Prus, która zresztą do miasta docierała znacznie wcześniej. Prawdopodobnie pozostałością po burzliwym okresie wojen napoleońskich był skarb złotych monet z pocz. XIX w., odkrytych w sąsiedztwie miasta w 1892 roku. Monety te sprzedane zostały do mennicy w Berlinie.
Stosowany w Prusach i księstwach Rzeszy skomplikowany system rachunkowy zaniechany został po zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku.
W roku 1873 w całych Niemczech wprowadzono system dziesiętny, dzielący podstawową jednostkę - markę na sto fenigów. W początkach I wojny światowej magistrat Chojnic rozpoczął emisje pieniądza zastępczego, zarówno w postaci banknotów, jak i bilonu. Pierwsze emisje banknotów o nominale 1 i 1 marki miały miejsce w 1914 roku. We wspomnianym okresie żetony bez oznaczenia nominału wyemitowało również chojnickie starostwo. Po 31. I. 1920 roku emisje banknotów rozpoczęły polskie władze miasta i powiatu. Można przyjąć, iż emisje te funkcjonowały równolegle z marką polską. Po wprowadzeniu w 1924 r. do obiegu złotego, wymienione wyżej środki płatnicze znikają z lokalnego rynku. Od tego momentu oficjalnym środkiem płatniczym staje się złoty polski. Jako ciekawostkę można dodać, iż także chojnicki rynek pieniężny nie ustrzegł się przed nieodłącznym towarzyszem pieniądza - fałszerstwem, o którego przypadkach informowała lokalna prasa. W czasach II RP własne monety o nominałach 10, 20, 50 groszy oraz 1 i 5 złotych emitowała także Spółdzielnia I Batalionu Strzelców w Chojnicach. W okresie okupacji obowiązujące stają się emisje III Rzeszy. Ostatnim ciekawym znaleziskiem, związanym z okresem okupacji, jest odkrycie prawie 300 banknotów z lat 1940-1941, podczas prac remontowych w dawnej wytwórni wódek i likierów Antoniego Kaźmierskiego.

Marcin Synak

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------