MUZEUM HISTORYCZNO-ETNOGRAFICZNE im.JULIANA RYDZKOWSKIEGO
W CHOJNICACH
Konserwacja zbiorów
(27kB)

Obraz
Opłakiwanie Chrystusa w Grobie



Kolekcja Albina Makowskiego
autor: nieznany kujawski artysta ludowy
2.poł. XIX w.
tempera na papierze
wym. 64x52cm
nr inw.: MCh/AM – 2225

Wykład historyczny o płk Stanisławie Wrzalińskim (1882-1950)

Strona główna » Wykład historyczny o płk Stanisławie Wrzalińskim (1882-1950)

Inaugurację miejskich uroczystości upamiętnienia tegorocznej – 97. rocznicy powrotu  Chojnic do Ojczyzny w 1920 roku stanowił wykład historyczny pt. Pułkownik Stanisław Wrzaliński (1882 – 1950) Fragment biografii wojskowej, wygłoszony w Muzeum Historyczno – Etnograficznym w Chojnicach – w Bramie Człuchowskiej, 27 stycznia 2017, przez historyka  – Marcina Synaka. W treści wykładu autor przybliżył szczegóły historyczne dotyczące wojskowej kariery pułkownika Wrzalińskiego, obejmującej jego służbę w armii carskiej i w Wojsku Polskim w latach 1900 – 1931, w oparciu  o materiały Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie.
Zabytkowa  Brama Człuchowska stanowi symboliczne miejsce w historii tego ważnego dla społeczności Chojnic wydarzenia. Przejściem pod Bramą  59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej dowodzony przez ppłk St. Wrzalińskiego przybył na rynek miasta w dniu 31 stycznia 1920 r. oficjalnie witany przez nowe polskie władze – starostę Stanisława Sikorskiego, przedstawicieli Magistratu oraz mieszkańców Chojnic. Świadectwem dokumentującym to wydarzenie jest pamiątkowa tablica umieszczona na zachodniej ścianie Bramy Człuchowskiej, pod którą składane są  kwiaty podczas oficjalnego świętowania rocznicy odzyskania niepodległości, a także nazwa przebiegającej pod Bramą ulicy –  31 Stycznia, którą wkraczało wojsko polskie pamiętnego dnia w 1920 roku.
W kontekście obchodzonego święta warto przyjrzeć się dziejom samej tablicy wiszącej na elewacji Bramy Człuchowskiej. Po odzyskaniu niepodległości, w latach 20. XX w. pierwotna tablica upamiętniająca to wydarzenie  umieszczona została na wschodniej elewacji Bramy Człuchowskiej w centralnym miejscu pod gotyckim oknem. Zdjęta w czasie okupacji niemieckiej, po wojnie już nie powróciła na swoje miejsce. Dopiero na fali „Solidarności” w latach 80. umieszczono nową tablicę po zachodniej stronie centralnie nad przejściem. Wskutek remontu elewacji Bramy Człuchowskiej i modernizacji przejścia przywracającego gotycki wykrój łuku z drewnianą kratownicą, nawiązującą do średniowiecznych zabezpieczeń obronnych (tzw. brona),  tablica została zasłonięta kratą. Z tej przyczyny w 1985 r. umieszczono drugą  tablicę tej samej treści na ceglanym filarze Bramy z prawej strony przejścia. Obecna tablica – już czwarta – wmurowana została w miejscu poprzedniej w 1996 roku.